Grav meg fram i tide

Endelig hadde det komt litt meir snø i Sogndals området og det var klart for B2 mini topptur camp, turen gjekk til Vigdalen i Jostedalen. Det var ein liten innmarsj på 3-4 km. Undervisnings fokuset på denne turen var å gjere gode vurderingar i forhold til vegval i fjellet og kamerat redding i skred. Når ein person blir tatt i skred har ein fryktelig dårlig tid, viss vi har eit offer som er totalt begravd i skredmassane har ein ca 15 min før sjansen for å finne personen i live byrjar å falle drastiske (sjå graf). Dette er fordi at ein fort går tom for luft, i følgje Temper (2008) kan det bli danna ei ismaske rundt offerets ansikt som gjer at det fort blir tomt for luft.

Når vi har så dårlig tid er det viktig at vi tar i bruk alle hjelpe midel som kan redusere leite- og utgravingstida. Ein sendar mottakar er eit godt hjelpe midel for å finne kompisane sine. Men det hjelp ikkje å kunne å bruke S/M, men ein skal og grave ut personen, dette er kanskje det som tek lengst tid i under ei kameratredding. I følgje Temper (2008) fins det to metodar for å grave ut ein person på, ein rett og ein feil metode.

Feil metode

Det mange gjer feil når dei skal grave ut ein person er at dei begynner å grave rett ned langs søke stanga. Det er fleire grunnar til at du ikkje skal gjer dette.

1.      Vis den skredtatte har ei lita luftlomme kan du ved å stå å grave rett over kan du øydelegge den vesle luftlomma som han hadde.

2.      Ved å grave nedover langs søkestanga må du kaste snøen oppover og ut av holet, dette er fysisk krevande over lenger tid. Du vil og risikere å måtte flytte snøen fleire gonger.

3.      Det vill være vanskelig å få den skredtatte ut av holet, viss det er veldig lite, vi må derfor grave eit unødvendig stort hol.

(Temper, 2008)

Rett metode

Temper, 2008, s.262

Når ein skal grave ut ein person er det skal det skje på mest effektiv metode. Det er lettare å flytte snøen horisontalt enn vertikalt, derfor begynner vi å grave nedanfor skredofferet. I bratt lende vil vi begynne 1xfunndybde, i flatt lende bør ein begynne 2xfunndybde. Altså viss ein person er funne på 1,5m bør ein starte ca 1,5m nedanfor søkestanga, i flatt lende burde ein ca 3m nedanfor søkestanga. Sølve utgravinga skjer i V-formasjon (sjå bilde 262), det blir bytta på å være fremste mann, når man er sliten seier ein bytte og så rullerar man. Ved å gjere den typen utgraving skapar man også ein god arbeidsplass for når personen skal takast ut av skredet, vi kan rulle ut eit ligge underlag og gjer klar ein vindsekk/sovepose som vi kan legga vedkomande i slik vi får minst mogleg nedkjøling (Temper 2008)

Undervising i graveteknikk

Den beste undervisninga skjer i den rette konteksten, altså i snøen. Og viss vi har tilgang til ein gamalt skred så er det enda betre, for då vill det likne mest på ein reell situasjon, skredsnø er veldig hard og kan være vaskelig å grave i. Men dette er ikkje nødvendig, det viktigaste er ein bakke som er litt helning på, sidan det er der skreda går. Undervisninga kan leggas opp på ein litt induktiv måte. Eg stikker ein søke stang oppe i ein bakke og gir dei oppgåva å grave til botn av stanga, utan nokon instruks i korleis dei bør grave. Det som ofte skjer at dei byrgjar å grave men feil metode. dei vill fort oppdage at dette går sakte og er vanskelig å grave. Etter dei er ferdig kan vi diskutere korleis det dette gjekk bra eller dårlig, for så å foreslå den rette teknikken og la dei prøve på nytt. Etter på tar vi ein ny runde og diskuterar om det gjekk bra eller dårlig. Forhåpentlig gjekk denne gongen betre og elevane har forstått kvifor ein skal grave på denne måten.   

Kjeldeliste

Temper, B. (2008) Staying alive in avalanche terrain. The mountaineers books, Seattle